Hãy nghe bài hát sau và trả lời đây là bài hát gì
và nói về điều gì?

BÀI 7: THƠ ĐƯỜNG LUẬT
[Văn bản 1] MỜI TRẦU HỒ XUÂN HƯƠNG

I.
Tri thức ngữ văn

 Một số ý kiến :Hồ Xuân Hương là con Hồ Sĩ Danh
(1706-1783), em cùng cha khác mẹ với Hồ Sĩ
Đống (1738-1786).
 Nguyên quán: Nghệ An.

Tranh vẽ Hồ Xuân
Hương của họa sĩ Lê
lam

 Cuộc đời Hồ Xuân Hương có nhiều éo le,
ngang trái do số phận riêng và hoàn cảnh
chung của xã hội
 Bà là một nữ lưu khá đặc biệt thời bấy giờ. Bà
từng đặt chân tới nhiều nơi của đất nước
 Bà thường giao du với nhiều
văn nhân thời bấy giờ.

 Hồ Xuân Hương được tôn xưng là'Bà chúa thơ
Nôm'
+ Bà sáng tác khoảng trên dưới 50 bài thơ Nôm
 Đặc điểm thơ của tác giả:
o Thường gắn với các lễ hội, phong tục tập quán, thể
hiện sự khát vọng hạnh phúc, tình yêu, đề cao vẻ
đẹp của người phụ nữ.

o Trữ tình, đằm thắm, chua xót
o Trào phúng, hóm hỉnh, sâu cay
o Ngôn ngữ bình dị, trong sáng, giàu cá
tính

 Bài thơ được viết bằng chữ Nôm
 Thể thơ Nôm Đường luật thất ngôn tứ tuyệt
 PTBĐ chính: Biểu cảm
 Luật: luật
bằng
 Nhịp: 4/3
 Văn: 'ôi',cuối câu 1,4

 Chủ đề:Qua việc mời trầu,một phong tục
của người Việt Nam. Hồ Xuân Hương đã
thể hiện sự khát vọng mãnh liệt về tình
cảm lứa đôi và phê phán sự bạc bẽo của
tình đời trong xã hội phong kiến.
 Bố cục : Khởi-thừa- chuyển- hợp
+Câu 1:Hình ảnh quả cau miếng trầu
+Câu 2:Khẳng định bản thân
+Câu 3:Câu nói giao duyên
+Câu 4:Niệm mong nói về hạnh phúc lứa đôi

1. Hai câu thơ đầu

Quả cau nho nhỏ miếng trầu
vôi
Này của Xuân Hương mới quệt
rồi

- Câu 1: Quả cau nho nhỏ, miếng trầu hôi
=> Giới thiệu hình ảnh qua cau, miếng trầu' nho
nhỏ ', xoàng xĩnh
 Phong tục của người Việt
o
Bài thơ gắn với phong tục ăn trầu
o
Nội dung phong tục được thể hiện rõ
trong bài thơ

1. Hai câu thơ đầu

Quả cau nho nhỏ miếng trầu
vôi
Này của Xuân Hương mới quệt
rồi

 Khi gặp nhau hoặc tiếp khách , người Việt
thường mời nhau ăn trầu để thể hiện tình
nghĩa và sự hiếu khách
 Trong hôn nhân:Đồ sắm lễ của nhà trai
mang tới nhà gái luôn phải có trầu cau, thể
hiện sự gắn bó keo sơn khi thành vợ chồng

1. Hai câu thơ đầu

Quả cau nho nhỏ miếng trầu
vôi
Này của Xuân Hương mới quệt
rồi

 Nhà thơ sử dụng những từ ngữ liên quan
đến ca dao, tục ngữ, thành ngữ
 Nhà thơ chủ yếu sử dụng thành phần
ca dao, tục ngữ, thành ngữ để gợi
nhớ đến các câu trọn vẹn
=> Những yếu tố ấy có tác dụng rât lớn
trong việc biểu đạt nội dung của bài
thơ,nói được những điều sâu kín trong
tình
cảm.yếu tố ấy được nhà thơ ghép thêm từ,
=> Các
thành phần mới để tạo lập nghĩa phù hợp với
nội dung biểu đạt mang phong cách riêng

1. Hai câu thơ đầu

Quả cau nho nhỏ miếng trầu
vôi
Này của Xuân Hương mới quệt
rồi

 Dấu ấn cá nhân của Hồ xuân Hương
•

Câu 1:
+ Từ láy ' nho nhỏ' kết hợp với cách dùng từ
giản dị: 'quả cau', 'trầu hôi'
+ Hình ảnh 'quả cau nho nhỏ, miếng trầu hôi'

=> Sự khiêm tốn,chân thật của người mời
trầu

1. Hai câu thơ đầu

Quả cau nho nhỏ miếng trầu
vôi
Này của Xuân Hương mới quệt
rồi

 Dấu ấn cá nhân của Hồ xuân Hương
•

Câu 2:
+ Từ láy ' này' khẳng định sự việc cụ thể.
+ Động từ 'quệt' tăng ý thân mật đối với khách,
không câu nệ, khách sáo

=> Tấm lòng chân thành, cởi mở và sẵn
sàng đón nhận tình yêu.
=> Câu thơ khẳng định cái tôi của người
phụ nữ

1. Hai câu thơ đầu

Quả cau nho nhỏ miếng trầu
vôi
Này của Xuân Hương mới quệt
rồi

Nội dung và hình thức của hai câu đã
gợi nhớ đến câu ' Miếng trầu là đầu câu
chuyện' . Những từ ngữ mang dấu ấn cá
nhân đã được tác giả đưa vào thơ và
điều đó đã thể hiện rõ nét thái độ và tình
cám thắm thiết của tác giả trước tình yêu
và hôn nhân.

2. Hai câu thơ cuối

Có phải duyên nhau thì thắm lại
Đừng xanh như lá, bạc như vôi

 Cảm xúc được thể hiện ở hai câu
thơ:
• Hi vọng, nghiêm túc: 'Có phải duyên thì
thắm lại'.
• Thâm trầm, phẳng phất nỗi buồn sâu xa,
xen lẫn sự trách móc, ngờ vực: ' Đừng
xanh như lá, bạc như vôi'.
=> Nỗi khao khát hạnh phúc, đồng thời còn là
lời cảnh giác đối với thói bạc tình, bạc nghĩa

1. Nội dung
 Bài thơ viết về chuyện mời trầu nhưng thực chất nói
về chuyện tình yêu nam nữ

 Bài thơ mang đậm phong cách thơ của Hồ Xuân
Hương, là tiếng nói bênh vực số phận bi thảm của
người phụ nữ trong thời kì xưa.Chỉ với bốn câu thơ
nhưng cũng đủ bộc lộ những tâm tư của bà về tình
duyên và cuộc đời.

1. Nghệ thuật
Thể thơ Nôm
Đường luật thất
ngôn tứ tuyệt

Từ ngữ mang
đậm dấu ấn cá
nhân

Từ ngữ liên quan
đến ca dao, tục
ngữ, thành ngữ